Wat de EU doet
De Europese Unie beschermt de rechten van consumenten en staat hierbij garant voor normen die tot de strengste ter wereld behoren. Dankzij EU-regels worden de gezondheid, veiligheid en economische belangen van consumenten beschermd, en wordt ervoor gezorgd dat zij eerlijk worden behandeld in winkels en op internet, thuis en in het buitenland, en veilige producten kunnen kopen.
Sinds de jaren 1970 heeft de EU een stevig kader van rechten opgebouwd, rekening houdend met nieuwe technologieën en maatschappelijke veranderingen. Consumenten worden beschermd door vijf basisrechten:
- het recht op gezondheidsbescherming en veiligheid, met name het recht op een markt met uitsluitend veilige producten (online en in traditionele winkels)
- het recht op bescherming van economische belangen
- het recht van beroep
- het recht op informatie en onderwijs
- het recht op vertegenwoordiging
In november 2025 heeft de Commissie de consumentenagenda 2030 aangekondigd. In de agenda is een strategische koers uitgezet voor het consumentenbeleid tot 2030. De nadruk ligt er op de voltooiing van de interne markt voor consumenten, handhaving en online bescherming, duurzame consumptie, kwetsbare consumenten, governance en samenwerking, en een vermindering van administratieve lasten.
De EU steunt ook nationale consumentenorganisaties en het Europees Bureau van Consumentenverenigingen (BEUC), en financiert projecten op het gebied van onderwijs, schuldadvies en bescherming van kwetsbare consumenten.
Belangrijke cijfers
Actiegebieden
Beleid, strategieën en statistieken
Hoe het consumentenrecht in de EU wordt gehandhaafd en hoe u consumentengeschillen kunt oplossen
Hoe de EU-wetgeving voor consumentenbescherming zorgt voor hoge normen, eerlijke praktijken en rechten voor alle consumenten
Regels voor de veiligheid van non-foodproducten in de EU en het systeem voor snelle waarschuwingen Safety Gate voor gevaarlijke non-foodproducten
EU-reactie op het gebied van collectieve schade
Informatie over energierechten van consumenten, vereisen voor energierekeningen en voorbeeldrekeningen
De economie concurrerender en hulpbronnenefficiënter maken
Gemeenschappelijke Europese toegankelijkheidsnormen
Belangrijkste resultaten
- De interne EU-markt geeft consumenten meer keuze, flexibiliteit, kwaliteit en waar voor hun geld. Het EU-consumentenbeleid zorgt ervoor dat consumenten hun rechten kunnen uitoefenen als zij problemen hebben bij de aankoop van goederen of diensten uit andere EU-landen. Hierdoor wordt vertrouwen opgebouwd en wordt handel aangemoedigd, ook online.
- Consumenten in de EU worden beschermd door normen die tot de strengste ter wereld behoren. Dit heeft geleid tot duidelijke elektriciteitsrekeningen, duidelijke prijzen in winkels, eerlijke roamingtarieven en stevige rechten bij onlineaankopen, op grond van het EU-consumentenrecht.
- De EU-verordening algemene productveiligheid zorgt ervoor dat alleen veilige producten, of ze nu binnen of buiten de EU zijn vervaardigd, aan consumenten kunnen worden verkocht (online en in traditionele winkels). Zo profiteren bedrijven van een gelijk speelveld.
- De website Safety Gate bevat dagelijks bijgewerkte informatie over door nationale autoriteiten op de markt aangetroffen gevaarlijke producten.
- De EU biedt consumenten een reeks praktische rechten voor wanneer er iets fout loopt. Onlinekopers hebben 14 dagen de tijd om zich te bedenken en van hun aankoop af te zien. Ze mogen een product binnen twee weken terugsturen en krijgen dan hun geld terug.
- Als een artikel dat in de EU is gekocht (online of in een winkel) niet aan de beschrijving voldoet of niet naar behoren werkt, heeft de consument recht op ten minste gratis reparatie of vervanging.
- De EU-regels voor hypothecaire kredieten zorgen voor duidelijke informatie in advertenties en tijdige informatie voor consumenten voordat zij een contract ondertekenen.
- Er zijn minimumnormen voor passagiersrechten voor alle soorten vervoer, onder meer voor informatie, bijstand en compensatie in geval van annulering of langdurige vertraging.
- De EU verstrekt ook informatie voor consumenten en ondernemers over het oplossen van geschillen, via de website over verhaalsmogelijkheden voor consumenten. Zo kunnen zij ook geschillen over onlineaankopen oplossen.
- Het netwerk van Europese consumentencentra biedt consumenten gratis hulp en advies over hun aankopen in andere EU-landen. In 2024 werd meer dan 9 miljoen euro aan consumenten terugbetaald dankzij dit netwerk.
- Elk jaar worden meer dan 300.000 consumentengeschillen beslecht via de instanties voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting in de EU. Waarschijnlijk zullen dankzij de herziening van de richtlijn alternatieve geschillenbeslechting meer consumentengeschillen op deze manier worden opgelost.
- Strenge regels zorgen ervoor dat onveilige producten van de markt worden teruggeroepen. Elk jaar worden honderden producten gemeld via het systeem voor snelle waarschuwing van de EU voor gevaarlijke non-foodproducten.
- Dankzij de Europese toegankelijkheidswet zijn er EU-brede toegankelijkheidsvoorschriften voor bepaalde producten en diensten, waardoor personen met een handicap digitaal beter mee kunnen komen.
In de kijker
Bij de laatste bezemactie hebben de Europese Commissie en consumentenbeschermingsinstanties geconstateerd dat sommige Black Friday- en Cyber Monday-internetkortingen misleidend waren.
Bezemacties zijn screenings die worden gecoördineerd door de Commissie en gelijktijdig worden uitgevoerd door nationale handhavingsinstanties.
Het doel van deze bezemactie was na te gaan of kortingen en prijzen tijdens grote verkoopevenementen in overeenstemming zijn met het consumentenrecht van de EU.
Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 mei 2026.