Europejska Wspólnota Polityczna (od 2022)
 Logo forum | |
 Państwa uczestniczące w forum | |
| Członkowie |
47 |
|---|---|
| Utworzenie |
6 października 2022 |
Europejska Wspólnota Polityczna (ang. European Political Community, EPC) – nieformalne forum polityczne szefów państw i rządów 47 krajów europejskich, utworzone w 2022 roku w odpowiedzi na inwazję Rosji na Ukrainę[1][2]. Inicjatorem powstania forum był prezydent Francji Emmanuel Macron, który przedstawił koncepcję w przemówieniu w Strasburgu 9 maja 2022 roku[2][3]. Forum nie posiada sekretariatu, budżetu, personelu ani formalnych kompetencji decyzyjnych i nie wydaje wspólnych deklaracji[1][4]. Jego celem jest stworzenie przestrzeni dialogu politycznego między państwami UE a europejskimi państwami spoza Unii w sprawach bezpieczeństwa, energetyki i migracji[2][3]. Z uczestnictwa celowo wykluczono Rosję i Białoruś[5].
Geneza i charakter
[edytuj | edytuj kod]Propozycja Macrona nawiązywała do idei Mitterranda z 1989 roku dotyczącej konfederacji europejskiej i miała na celu zapełnienie luki instytucjonalnej między UE a państwami niebędącymi jej członkami, takimi jak Wielka Brytania, Ukraina, Turcja czy państwa Kaukazu Południowego[2]. Format EWP wzorowany jest na G7 i G20: spotkania odbywają się na poziomie przywódców, mają charakter nieformalny i nie prowadzą do wiążących ustaleń[1][2]. Każdy szczyt organizowany jest przez inne państwo, co ma zapewnić rotację i zaangażowanie uczestników spoza UE[4].
Szczyty
[edytuj | edytuj kod]| Nr | Data | Państwo gospodarza | Miasto | Gospodarz |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 6 października 2022 |  Czechy | Praga | Petr Fiala |
| 2 | 1 czerwca 2023 |  Mołdawia | Kiszyniów | Maia Sandu |
| 3 | 5 października 2023 |  Hiszpania | Granada | Pedro Sánchez |
| 4 | 18 lipca 2024 |  Wielka Brytania | Blenheim | Keir Starmer |
| 5 | 7 listopada 2024 |  Węgry | Budapeszt | Viktor Orbán |
| 6 | 16 maja 2025 |  Albania | Tirana | Edi Rama |
| 7 | 2 października 2025 |  Dania | Kopenhaga | Mette Frederiksen |
| 8 | 4 maja 2026 |  Armenia | Erywań | Nikol Paszynian |
Pierwszy szczyt w Pradze zgromadził przywódców 44 państw i skoncentrował się na solidarności z Ukrainą oraz bezpieczeństwie energetycznym[5]. Na kolejnych spotkaniach podejmowano tematy migracji, infrastruktury krytycznej i dezinformacji. Na szczycie w Blenheim (2024) przyjęto ośmiopunktowy plan walki z nielegalną migracją oraz powołano sieć dziewięciu państw do zwalczania zagranicznej manipulacji informacyjnej (FIMI)[1][6]. Po szczycie w Tiranie (2025) liczba uczestników wzrosła do 47[4].
Ocena i krytyka
[edytuj | edytuj kod]Analitycy wskazują, że wszystkie inicjatywy ogłaszane na szczytach EWP angażują jedynie niewielkie grupy uczestników i nie prowadzą do projektów o szerszym zasięgu[4]. Nieformalny charakter forum utrudnia budowanie ciągłości między kolejnymi szczytami, a brak koordynacji między gospodarzami ogranicza zdolność do realizacji długoterminowych celów[4]. Z drugiej strony zwolennicy podkreślają, że EWP stworzyła unikalną przestrzeń bezpośrednich kontaktów między przywódcami państw o bardzo różnym statusie wobec UE, co samo w sobie ma wartość dyplomatyczną[2][3].
Uczestnicy
[edytuj | edytuj kod]W forum uczestniczą wszystkie 27 państw członkowskich UE oraz: Albania, Armenia, Azerbejdżan, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Gruzja, Islandia, Kosowo, Liechtenstein, Macedonia Północna, Mołdawia, Norwegia, San Marino, Serbia, Szwajcaria, Turcja, Ukraina i Wielka Brytania[5][6].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 Cleo Davies, Taking stock of the European Political Community ahead of the UK's Blenheim Summit [online], Brexit Institute, Dublin City University, kwiecień 2024 [dostęp 2026-05-03] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Thu Nguyen, European Political Community: From family photo to 'strategic intimacy' [online], Jacques Delors Centre, 8 listopada 2022 [dostęp 2026-05-03] (ang.).
- 1 2 3 Roger Cohen, Macron's New Europe Debuts in the Shadow of War [online], The New York Times, 6 października 2022 [dostęp 2026-05-03] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Eric Maurice, Tabea Schaumann, Without reform, the European Political Community risks becoming irrelevant [online], European Policy Centre, 15 maja 2025 [dostęp 2026-05-03] (ang.).
- 1 2 3 Europe hails united stand over Russia's war in Ukraine [online], AP News, 6 października 2022 [dostęp 2026-05-03] (ang.).
- 1 2 Meeting of the European Political Community, 18 July 2024 [online], Council of the European Union [dostęp 2026-05-03] (ang.).