Aups
| Aups | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Proventza-Alpeak-Kosta Urdina | ||||||||||
| Departamendua | Var | ||||||||||
| Barruti | Brignoleseko barrutia | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Aups | ||||||||||
| Izen ofiziala | Aups | ||||||||||
| Posta kodea | 83630 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°37′42″N 6°13′29″E / 43.6283°N 6.2247°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 64,15 km² | ||||||||||
| Altitudea | 385 m, 1.076 m eta 578 m | ||||||||||
| Mugakideak | Bauduen, Fox-Amphoux, Moissac-Bellevue, Salernes, Sillans-la-Cascade, Tourtour, Vérignon eta Villecroze | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 2.192 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 34 bizt/km² | ||||||||||
| aups.fr | |||||||||||
.svg)
Aups Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Var departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.192 biztanle zituen 64,15 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bauduen, Fox-Amphoux, Moissac-Bellevue, Salernes, Sillans-la-Cascade, Tourtour, Vérignon eta Villecroze.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aups
Vérignon (5,0 km)Moissac-Bellevue (5,4 km)Villecroze (6,4 km)Salernes (7,0 km)Sillans-la-Cascade (7,4 km)Tourtour (7,6 km)Régusse (8,0 km)Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[2].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 17 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 861 mm-koa da, urtarrilean 6,6 euri-egun eta uztailean 3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 784,1 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,4 °C-koa da, 2005ko abenduaren 30an lortua[oh 1][3].
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 1.123 gizon, 1.131 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Aups udalerrian 2.126 biztanle zeuden eta 1.075 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[7]
Udalerrian 644 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (351). Guraso bakarreko 83 familietatik 67etan ama zen guraso bakarra. 397 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 99k seme-alaba bakarra zuten etxean, 125k bi, eta 23k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 211 bikoteetatik 33tan (% 15,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[7]
15 urte edo gehiago zituzten 1.904 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,9). 80 urte edo gehiagoko 219 biztanleetatik 169 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 50 kolektibitateren batean.[7]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 6,1 PACS bidez lotuta). % 22,7 ezkongabeak ziren, % 6,8 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.[7]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 42,3), enplegatuak (% 19,4), erdi-mailako lanbideak (% 12,2), eskulangileak (% 10,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 42,3) Var departamenduko batez bestekoaren (% 36,5) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[7]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.825 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.070 egoitza nagusi ziren, 531 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 224 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.375), eta apartamentuak gutxi ziren (441). Egoitza nagusietatik 712 beren jabearen bizilekuak ziren, 301 alokairuan zeuden, 32 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 57 doan lagata.[8]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (311).[8]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (375). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (611 etxebizitzatan). 673 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 499 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 475tan bi edo gehiago.[8]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 1.140 biztanleetatik 801 aktibo ziren (% 70,3), horietako 722 lanean (% 63,3) eta 79 langabezian (aktiboen % 9,9).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
340 ez-aktibotik 89 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,2), 114 erretiraturik zeuden (% 33,5) eta 137 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,3).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 3]
Udalerrian 816 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 722 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.030 eurokoa zen, eta biztanleen % 21 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 52,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,9, langabezia-sariak % 2,5. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 213 komertzioetatik, 6 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 53 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 23 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 finantziazio enpresak ziren, 20 higiezinen enpresak ziren, 28 zerbitzu enpresak ziren, 30 administrazio publikoko enpresak ziren eta 13 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]
2009an zeuden norbanakoentzako 52 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 8 igeltseroak, 3 margolariak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 9 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[10]
2009an zeuden 29 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 5 okindegiak, 3 harategiak, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 2 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[11]
2000. urtean Aups udalerrian 111 nekazaritza-ustiategi zeuden, 392 hektarea erabiltzen.[12]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Aups udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 464 ikaslekin.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1993ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aups », fiche climatologique. .
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
